ගෝල් Face එක . . .

       

     

               ගාලුමුවදොර එහෙමත් නැත්නම් Galleface කියන්නේ , කොළඹ කියන නම ඇහුණමත් කර්කශ චිත්‍රයක් මවන කොන්ක්‍රීට් අච්චාරුවට යන්තම් හෝ සෞම්‍ය බවකුත් එක්ක හරිත පැහැය කැටි කර ගත් නිල් පැහැය අරන් එන සොඳුරුම තැනක්. මට නම් ඉතින් උදේ නැගිට්ටත් හවසට ආපහු ආවත් කොයිම වෙලාවක වුනත් ඇසේ මානයෙන් මේ කියන සුන්දර ස්ථානය මඟ ඇරෙන්නෙ නෑ. ඈත ඉඳන් බලද්දි පේන මුහුදේ සුන්දරත්වය ත් එක්ක හිරු බැස යන අපූරුව බලන්න මම නම් පින් කරලා තියෙනවා. කට්ටිය හිතයිද දන් නෑ “යකෝ මූ නම් හෝටලයක නැවතිලා ඉන්න රජ පුතෙක්ද කොහෙද කියලා.“ හපොයි නෑ නෑ. මට එච්චර ගෙවන්න තරම් සල්ලියක් නෑ හෝටල්වල ඉන්න තරම්. බලමු කවුරු හරි guess කරයිද කියලා මං ඉන්න ඉසව්ව. නිතර යන එන එකේ මේ ගැන නොලීවොත් ඒක Galleface එකට කරන අඩුපාඩුවක් වේවි කියලා  ඔන්න මං ලියනවා. ඉතින් නිදහසත් සමඟ කැටි වුන විවේකයේ  සුවදායක සුළං ප්‍රවාහයන් කොළොම්තොටට පැමිණෙන ඒ පුංචි කඩ ඉම ගැන තමයි අද  මේ කතාව. මට නම් Galleface කියන්නේ තනිව හෝ මිතුරන් කණ්ඩායමක් විසින් යෙදෙන  රස්තියාදු සවාරියක් කෙලවර වෙන තැනක්. මම  කීවේ ඒ අපේ හැටියට නම්. පෙම්වතියක් ඉන්න පෙම්වතෙක්ට නම් කාලය ගැනවත්, වටපිටාව ගැනවත් වගේ වගක් නැතුව එකිනෙකාට තුරුලු වෙලා ඉර මුහුදේ හැංගිලා යන අපූරුව ජීවිතයේ එක් වරක් හෝ වින්දනය කරන්න තරම්, වින්දනය කල යුතු තරම් වටින තැනක්. "තමන්ගේ රස්තියාදු ගමනක කෙලවර Galleface" කියල කීවත් වැඩිහිටි උදවිය වගේම කාර්යාල තුල දවසම හිරවෙලා ඉඳලා හවසට විඩාව නිවා ගන්න එන අයට නම් ඒ වචනය ගැලපෙන් නෑ. බොහොමයක් දෙනාට Galleface කියන වචනය ඇහුණ ගමන් පෙට්ටි කඩ, ඒ කඩවල රත් වුන තාච්චි මත දුම් දමමින් බැදෙන කෑම ජාති,  ‍නොයෙක් පන්නයේ  පාට පාටසරුංගල්, ජනාකීර්ණ බව, ඝෝෂාව, බංකු මත පෙමින් වෙලීගත්  පෙම් යුවල්, රල බිඳෙන ඝෝෂාව අස්සේ අතොරක් නැතිව කෑ ගසන වෙලෙන්දන්, පෝනියෙක් පිටේ නැඟිලා යන පුංචි එකෙක් හරි මහ එකෙක් හරි, නැත්නම් හිනාවෙවි වටේ පිටේ ගැන වගක් නැතුව යන  සුද්දෝ සුද්දියෝ  සැට් එකක් වගේ නොයෙක් චිත්‍ර එක එක්කෙනාට  මතක් වෙනවා ඇති. මට නම් අසීමාන්තික නිදහසත් සමඟ කැටි වුන හුදකලාවීම පිළිබඳව  ප්‍රමෝදයක් තමයි මුලින්ම හිතට එන්නේ. වැඩත් එක්ක හිර වෙලා ඉඳලා ඉඳලා ....හරියට කුරුල්ලෙක්ට පියාඹන්න අත්තටු ලැබුනා වගේ. 

(ඔය වම් පැත්තේ ඉඳන් දෙවෙනියට ඉන්නේ මේ මං තමයි. පේනවා නේද නලුව වාගේ උජාරුවට ඉන්න අපූරුව...D ංංං::: අනිත් උන් මගෙ යාලුවො ටික..)

‍

                මෙයට   Galleface යන නම ලැබීම පිළිබඳවත් විවිධ කතාන්දර තියෙනවා. ගාලු පාරට යන්නේ මෙතන පහු කරන් නිසා මේ ස්ථානයට  Galle Pass කියන නම ව්‍යවහාර වෙලා පසුව  Galleface බවට හැරුනාය කියන මතය ප්‍රචලිත එකක්. මේ නම හැදුන හැටි ගැන තවත් අදහස් තියේ නම් අපේ යාලුවෝ සඳහන් කරාවි.  1856 දී තමයි එවකට බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාරවරයා වෙලා හිටපු  Sir Henry Ward විසින් මේ ස්ථානය සක්මන් කල හැකි තීරුවක් ආකාරයට නිර්මාණය කරන්නේ.  මේ තීරුව අද දකින්න තියෙන කොටසට වඩා දිග බව ඉතිහාසය කියා පානවා. Galleface කියන්නේ පශ්චාත් බටහිර විජිත යුගය විදහාපාන ජීවමාන කැඩපතක්.  සම්පූර්ණ වපසරිය අක්කර 12 කට ආසන්නයි. නමුත් අතීතයේ එය මීට වඩා ග්‍රාම්‍ය බවින් පිරිපුන්ව හා ප්‍රමාණයෙන් වැඩිව තිබිණාලු. පෘතුගීසී, ලන්දේසී හා ඉංග්‍රීසී පාලන සමයන්හිදී මේ ප්‍රදේශය නිල්ලෙන් වැසුණු බිමක්. විවිධ ශාඛ වර්ග වලින් පිරුණු බිමක් වෙලා තිබුනා. ඔවුන් මුල් කාලීනව තුරඟ තරඟ පැවැත්වීම සඳහාත් පසුව  යුධමය අවශ්‍යතා සඳහාත්, පසුව නඩු අහන ජූරිය රැස්වෙන තැනක් විදිහටත්, හේවාපන්න සඳහා ව්‍යායාම දෙන තැනක් වරිදිහටත් භාවිතා කෙරුණ බවත් සඳහන් වෙනවා James Cordiner නම් ගවේෂකයාගේ ලංකාව ගැන වර්ණනාවක් කියන පොතේ. ආහ් කියන්න බැරි වුනානේ. ඒ පොත මම මෑතකදි කියවපු ලංකාවේ ඈත අතීතය බොහොම අපූරුවට හිතේ මවා පාන ලස්සන පොතක්. තව ටිකක් ඒ පොත ගැන විස්තර කරොත් වරදක් වෙන් නෑ. හොයාගෙන කියවන්න තරම් වටින පොතක්. මොකද ඒ තරම්ම කරුණු තියෙන වැදගත් පොතක්. මං ගොඩක් කැමතියි ඔය ඉතිහාසය වෙන රටවල ශිෂ්ටාචාරය එහෙම ගැන ලියැවුණු පොත පත කියවන්න. වර්ෂ 1799 සිට 1804 දක්වා පස් වසරක් කොළඹ බ්‍රිතාන්‍ය බළකොටුවේ සේනාංකයෙහි දේවගැති ධූරය දරමින් ලංකාවේ වාසය කළ මේ (ජේම්ස් කෝඩිනර්) දේවගැතිතුමාගේ A Description of Ceylon  (“ලංකාව ගැන වර්ණනාවක්” – පරිවර්තනය නිස්සංක පෙරේරා) කෘතියෙහි එන ඇතැම් විස්තරයකින් කොළඹ වෙළෙඳාම ගැනත් බොහෝ කරුණු දැනගත හැකිය. කොළඹ වෙළෙඳ නගරයක් වූයේ අද ඊයෙක නෙවෙයි. පෘතුගීසින් අහම්බෙන් හෝ ලංකාවට ගොඩබසිද්දී පවා කොළඹ වෙළෙඳ නගරයක් වී හමාරයි. කොළඹ වරායට එන ලොරෙන්සෝ ද අල්මේදා මුලින් ම දකින දර්ශන අතර වැදගත් ප්‍රධාන දර්ශනයක් වන්නේ වෙළෙඳාමයි. 

කොළඹට එන්නෙකුට වරෙක ඔහු දෙන උපදෙස මෙසේයි.

”... කුලී රථයක් හෝ රික්ෂෝ රථයක් ගෙන කෙළින් වීදිය නැරඹීමට යන්න. එහි ඉන්දියානු සාප්පු බොහෝ තිබේ. ඉන් එකක් අබියස නවතා සාප්පුවට ගොඩ වෙන්න. ඉන්දියානු සේද රෙදි හා සාරි වර්ග ඔබට නානා මාදිලියෙන් දැකගත හැකිය. පවුම් දෙකේ සිට පවුම් සියය දක්වා මිල ගණන්වලට සාරි ඇඳුම් පැලඳුම් මෙහි තිබේ. ... මිල ගණන් ද වැඩි නැත. රෙදි වැඩ දමන කාමරයක් ඔබට බැලීමට අවශ්‍යද? ඉල්ලා සිටි විටෙක ඊට අවසර ලැබේ. ළපටි තරුණ පිරිමි ළමයින් මෙන්ම උපැස් දමාගත් මහල්ලන් ද පුදුම වේගයකින් සිය අත්කම්වල විස්කම් දක්වන ලීලාව ඔබට දැකගත හැකිය.”

කොහොමද ඉස්සර ලංකාව කොච්චර අපූරුද?

(පැරණි ගාලුමුවදොර - උපුටා ගැනීම ගූගල් දෙයියන්ගෙන්)

       ඉතින් ගාලුමුවදොර ඉතිහාසය කියන්න නෙමෙයි හැදුවේ. සුන්දරත්වය කියන්නයි. W.A.සිල්වා මහතාගේ රදල පිළිරුව කෘතියේ එන රපියෙල් බාස් තමන්ගේ දෝණියැන්දාව හා ගෙදර උන්දෑව සවස් යාමයේ ගාලුමුවදොර වෙත යවන්න හදන්නේ ඒක ඒ කාලයේ ඉහල පැලැන්තියේ අය පමණක් යන එන තැනක් නිසාවෙන්. ගත් කතුවර මාටින් වික්‍රමසිංහයන් විසින් රචිත බොහෝ කෘතිවලත් මේ ගාලුමුවදොර පිළිබඳව පශ්චාත් යටත් විජිත සමය අලලා කෙරුණු සලකුණු බොහොමයක් දකින්නට පුලුවන්. අද වුනත් ගාලුමුවදොර වෙත යන්නෙකුට යටත් විජිත සමයන්හි නෂ්ටාවශේෂ දකින්නට හැකියි. එක් පසෙකින් 1800 ගණන් දක්වා ඈත ඉතිහාසයකට හිමිකම් කියන Galleface Hotel එක ඒ අතීතය හා වර්තමානය මැනවින් විදහා පාන සලකුණක්. ඉස්සෝ වඩේ කරත්ත Galleface එක හා ගහට පොත්ත වගේ බද්ධ වී පවතින දෙයක්. අද වෙනකොට මේ ඉස්සෝ වඩේ සංස්කෘතියට බොහෝ ආහාරපාන එකතු වෙලා. ලුණු මිරිසත් උඩින් තවරලා දෙන මේ ඉස්සෝ වඩේ එකක් හපමින් ඒ මේ අත සැහැල්ලුවෙන් ඇවිද යන පෙම්වතුන්, රස්තියාදුකාර තරුණයින්, මිතුරු කාණ්ඩ හවස් යාමේ වෙද්දි සුලභයි. ඒ අතරේ පිට් පොකට් කාරයන්ගෙන් වගේම තමන් ගෙනාපු අයිපොඩ් එකයි, ගැලැක්සියයි, ටැබ් එකයි, ලැප් එකයි ඔක්කොම දිග ඇරගෙන අව් කණ්ණාඩි කුට්ටමකුත් දාගෙන, අර උජාරුවට On කරගත්ත උපකරණ ඔහේ තියෙද්දි අහල පහලින් යන කෙල්ලන් දිහා ගිජු බැල්ම දාගෙන කෙල්ලෙක්ව සෙට් කරගන්න හදන උදවියගෙනුත් කිසිම අඩුවක් නෑ. මම නම් කියන්නේ ඒ අයගෙනුත් බොරු පුරාජේරුකාරයින් එක්ක හැප්පෙන්නේ බලාගෙනයි.  හැබැයි ඉතින් මම යන්නෙ නම් කලුපාට ඩොට් ඩොට් සෙරෙප්පු දෙකත් දාගෙන, කකුල් දෙකෙන් එක කකුලක් විලුඹ ගාවින් ඉරුණු දුඹුරු පාට ඩෙනිමකුත් ඇඳගෙන , මොකක් හරි අහු වෙන ටී ෂර්ට් එකකුත් ඇඟේ පටලවාගෙනයි. ඒ නම් ඉතින් රස්තියාදුකාර කම පෙන්වන්න නෙමෙයි. මට තියෙන්නේ එච්චර නිසා. වටේ මිනිස්සු ඕනෙ දෙයක් හිතපුවාවේ. මාව දකින යාලුවො හිතන්නේ මෙහෙම"මූ නම් කාණ්ඩෙට වැටුන එකෙක්". ගමේ යාලුවෙක් දැක්කොත් හිතන්නේ"පෙනේද මූ මෙහෙදි ඉන්න හැටි. හප්පේ ගෙදර මිනිස්සු මූ ගැන කොච්චර නම් බලාපොරොත්තු තියාගෙනද ඉන්නේ. පව් ඒ මිනිස්සු. මහම මහ රස්තියාදු කාරයෙක්ද කොහෙද ,  අපරාදේ මෙහේ ඇවිත් නිකන් දෙමාපියන්ටත් එක්ක ලැජ්ජා කරනවා. ඉදපන්කො මම ගිහාම මුන්ගෙ ගෙදරට කියන්න පුතණ්ඩියාගේ කෙරුවාව ගැන" ඔන්න ඔහොමයි. තව ගමේ මාමා කෙනෙක් හරි නැන්දා කෙනෙක් හරි  දැක්කොත් හදිස්සියට ගෙදර දුවන එක තියා ගමේ පස් පාගලත් ඉවරයි. නැති දේවල් ඇඳලා පෙන්නනවාට වඩා , ඇති දේවල් පොඩ්ඩ උනත් අර නැති දේට වඩා ඒක වටිනවා මම හිතන්නේ. 

(අනේ මේ නම් මම නෙවෙයි හොඳේ...මේ දෙන්නා කවුරු උනත් දෙන්නගේ privacy යට කැලලක් නොවෙන්න පිටිපස්ස පැත්තෙන් ඉඳන් ගහපු එකක්...)

              අපිට යුගයකට දෙකකට කලින් Galleface  ආපු උදවියගෙන් ඒ ගැන අහුවොත් අද ට වඩා ඒ පරණ Galleface එක කොච්චර සිරියාවන්තද කියලා දැන ගන්න පුලුවන්. ඒ කාලේ දුවනගිරිය ගැනත් බොහොම අපූරු විස්තර කියයි. දුවනගිරිය කියන්නේ කෑම කරත්තවලට. කෑම ප්‍රදර්ශන කවුළු සහිත සරල කරත්ත. උදුන් තියෙන ඒවාත් තිබෙනවා. කප්පරක් වූ වඩේ වර්ග, සමෝසා වැනි ආහාර ඒවායේ සැකසෙනවා. සමහර ඒවායේ සිසිල්බීම, අයිස්ක්‍රීම් එහෙමත් විකුණන්න තිබෙනවා. තරුණ තරුණියන්, පෙම්වතුන් පෙම්වතියන්, දරුමල්ලන් සමගින් පවුල් Galleface එකට එන්නේ තමන්ගේ කාර්ය බහුල ජීවිතයට ඉසිඹුවක් දෙන ගමන් බොහොම ලස්සන හවස් වරුවක් ගතකරන්න. තනිව වුනත් පෙම්වතිය සමග වුවත් දරු මල්ලන් සමග වුවත්  වින්දනයේ නම් වෙනසක් වෙන්නේ නෑ. හැන්දෑවේ පෙම්වතියට පෙම්වතාට තුරුලු වෙලා  අවට ඇති සීමා මායිම් ගැන තඹේකට මායිම් නොකර වර්ණාලේපිත මුහුදු කුමාරයා රක්ත වර්ණ හිරු කුමරිය වැලඳගෙන රතුපාටින් අඳුරත් සමඟ එකතු වෙන අයුරු   ජීවිතයේ එක් වරක් හෝ වින්දනය කල යුතු බොහොම අපූරු අත්දැකීමක්. 

            ජනතාවගේ විවේකය වෙනුවෙන් වෙන් වුණු ගාලුමුවදොර පිටිය අද වෙනකොට   විවිධ ඉසව් සඳහා යොදාගන්නා ස්ථානයක් වෙලා තියෙන්නේ නිදහසේ සහ නොමිලේ හිත නිවාගන්න කවුරුත් එකතු පහදු වෙන තැනක් නිසා. කොළඹට විවේකය, නිදහස, සුවදායි වාතාශ්‍රය ආදී මිලදී ගත නොහැකි දෑ බොහොමයක් ලබා දෙන ගාලුමුවදොරට අප හැමෝම ඇලුම් කරන්නේ එනිසා.  කොළඹ නැව් තොටත්, නාවික ගමන් මාර්ගයේ ඇදෙන නාවික යාත්‍රා මෙන්ම ඈත මුහුදේ නැංගුරම්ලා ඇති විශාල (තෙල්) නැව්ද දැකගන්න හැකියි. ඒ සියල්ලටත් වඩා හැන්දෑ අහසේ හිරු මුදේ ගිලී නොපෙනී යන දසුන , සියල්ලටම වඩා චමත්කාරජනක ආනන්දයක් ගෙන දෙන බවත් නොකියාම බැහැ. ඉතින් අපේ ජීවිතයේ එදා පටන් අද දක්වා වූ  විවිධ ස්මරණයන් නිහඬව දරා සිටින බොහොම අපූරු තැනක් තමයි Galleface එක .

(පින්තූර මම ගත්තුවා වගේම ගූගල් දෙයියා දුන්නු ඒවත් මෙතන තියේ....)

කොළඹ කොටුව ගැන මෙතනත් විස්තර තියෙනවා ඕං.